Chuyện cân bằng giữa việc học của con và guồng quay cuộc sống là điều mà gần như phụ huynh nào đội ngũ chúng tôi từng trò chuyện cũng đã từng trăn trở. Sáng đưa con đến lớp, chiều lo cơm nước, tối muộn còn ngồi kèm bài tập, rồi vẫn phải dành chút thời gian cho công việc riêng. Có chị từng kể với chúng tôi rằng mỗi ngày trôi qua như một cuộc chạy đua, nhưng cuối ngày nhìn lại vẫn thấy mình chưa làm tròn việc gì.
Chúng tôi viết bài này không nhằm đưa ra một công thức hoàn hảo, bởi mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau. Tuy vậy, trong quá trình làm việc với hàng trăm phụ huynh và học sinh, đội ngũ đã đúc kết được một số nguyên tắc thực tế và dễ áp dụng. Bạn có thể xem đây như những gợi ý để tự điều chỉnh cho phù hợp với nhà mình.
Vì sao việc cân bằng học tập và cuộc sống lại khó đến vậy
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng chỉ cần lập một thời khóa biểu thật chi tiết là mọi thứ sẽ suôn sẻ. Nhưng thực tế thường không đơn giản như vậy. Trẻ có những ngày học hào hứng, cũng có những ngày mệt mỏi, và có những giai đoạn thi cử căng thẳng xen lẫn thời gian nghỉ ngơi. Một lịch trình quá cứng nhắc đôi khi lại phản tác dụng, khiến cả bố mẹ lẫn con đều thấy ngột ngạt.
Bên cạnh đó, áp lực so sánh cũng là một nguyên nhân không nhỏ. Phụ huynh hay đem con mình ra đặt cạnh bạn bè hoặc các gia đình khác, từ đó tự đặt ra những kỳ vọng cao hơn mức cần thiết. Một khách hàng từng chia sẻ với chúng tôi rằng chị luôn áy náy vì không có đủ giờ kèm con mỗi tối. Khi cùng nhau nhìn lại, chúng tôi nhận ra vấn đề không hẳn nằm ở số giờ kèm cặp, mà ở cách tận dụng khoảng thời gian đó.
Xây dựng thời gian biểu linh hoạt thay vì áp lực từng phút
Thay vì ấn định cứng nhắc giờ học, chúng tôi thường khuyên phụ huynh nên xây một khung thời gian có độ co giãn nhất định. Chẳng hạn, thay vì yêu cầu con học đúng từ 19h đến 21h mỗi ngày, cả nhà có thể thống nhất tổng số giờ học trong tuần, rồi để con tự chọn khung giờ phù hợp với thể trạng và nhịp sinh hoạt của mình.
Cách làm này giúp trẻ bớt cảm giác bị ép buộc. Đồng thời, cha mẹ cũng nhẹ gánh hơn vì không phải canh chừng từng phút. Một gia đình mà chúng tôi từng hỗ trợ đã thử mô hình này và nhận thấy con chủ động hơn hẳn. Không còn cảnh nhắc đi nhắc lại mỗi tối, và buổi học cũng vì thế mà nhẹ nhàng hơn.
Tất nhiên, linh hoạt không có nghĩa là buông lỏng hoàn toàn. Nếu không có một chút kỷ luật tối thiểu, rất dễ rơi vào tình trạng trì hoãn. Bạn có thể dành một buổi ngắn vào cuối tuần để cùng con nhìn lại tiến độ, thay vì kiểm tra mỗi ngày. Cách này vừa giữ được nền nếp, vừa không tạo thêm căng thẳng.
Rèn khả năng tự tập trung để cha mẹ đỡ vất vả hơn
Một lý do khiến phụ huynh phải ngồi kèm con suốt buổi là trẻ chưa biết tự tập trung khi học một mình. Điện thoại, tivi hay chỉ là sự mất kiên nhẫn trước một bài khó cũng đủ khiến con xao nhãng. Khi đó, cha mẹ buộc phải ở cạnh để nhắc nhở, và điều này kéo dài mãi không dứt.
Đội ngũ chúng tôi đã có bài viết chia sẻ một số phương pháp giúp trẻ luyện khả năng tập trung trong cách rèn kỹ năng tập trung cao độ cho học sinh. Khi con dần tự lập được trong việc học, bố mẹ sẽ có thêm thời gian cho bản thân mà vẫn yên tâm về kết quả của con.
Điều quan trọng cần nhớ là khả năng tập trung không phải thứ có sẵn từ khi sinh ra, mà được luyện dần theo thời gian. Bạn có thể bắt đầu với những khoảng 15 đến 20 phút học không bị làm phiền, sau đó tăng dần theo độ tuổi và sự quen dần của con. Đây là quá trình cần kiên nhẫn, không nên kỳ vọng thay đổi chỉ trong vài ngày.
Chọn môi trường học phù hợp để giảm gánh nặng cho cả nhà
Không ít phụ huynh bận rộn tìm đến chúng tôi để hỏi có nên chuyển con sang một môi trường học khác hay không, nhất là những nơi có chương trình học chủ động hơn. Đây là quyết định lớn, nên được cân nhắc kỹ thay vì chỉ xuất phát từ mong muốn giảm tải cho cha mẹ.
Trong bài có nên cho con học trường quốc tế hay không, chúng tôi đã phân tích các yếu tố như học phí, phương pháp giảng dạy và mức độ phù hợp với tính cách từng trẻ. Một môi trường tốt không chỉ giúp con phát triển toàn diện mà còn phần nào giảm áp lực kèm cặp, vì nhà trường đã hỗ trợ khá nhiều trong việc rèn tư duy và kỹ năng.
Dẫu vậy, không có mô hình giáo dục nào hoàn hảo cho mọi gia đình. Điều quan trọng là tìm được sự cân bằng giữa điều kiện kinh tế, tính cách của con và kỳ vọng thực tế của bố mẹ. Đôi khi, một lựa chọn vừa sức lại đem đến kết quả tốt hơn nhiều so với một lựa chọn quá lý tưởng nhưng khó duy trì.
Nuôi dưỡng tư duy tự học để con chủ động hơn
Bên cạnh khả năng tập trung, tư duy logic và kỹ năng tự học là hai yếu tố then chốt giúp con bớt phụ thuộc vào sự giám sát của cha mẹ. Khi trẻ biết tự phân tích vấn đề, tự tìm hướng giải quyết thay vì chờ người lớn chỉ từng bước, gánh nặng học tập trong nhà sẽ nhẹ đi rõ rệt.
Chúng tôi cũng đã chia sẻ khá chi tiết về chủ đề này trong bài phát triển tư duy logic cho trẻ, với những trò chơi và thói quen hằng ngày mà phụ huynh có thể áp dụng ngay tại nhà mà không cần đến các khóa học tốn kém.
Một điều chúng tôi luôn nhắc là đừng vội sốt ruột khi chưa thấy kết quả. Tư duy cần thời gian để hình thành, giống như cơ bắp phải luyện đều đặn mới săn chắc. Có gia đình từng kiên trì cùng con làm vài bài tập tư duy đơn giản mỗi tối trong suốt ba tháng. Sau đó, họ nhận ra con bắt đầu tự đặt câu hỏi và tự tìm cách giải, thay vì cứ gặp khó là hỏi ngay.
Vài nguyên tắc nhỏ nhưng hiệu quả trong thực tế
Ngoài những phương pháp lớn kể trên, còn có một số việc nhỏ mà chúng tôi thấy tạo khác biệt rõ rệt ở nhiều gia đình. Trước hết, bố mẹ nên tách bạch thời gian dành cho con và thời gian làm việc, thay vì cố làm cả hai cùng lúc. Sự phân tâm khiến cả hai việc đều kém hiệu quả.
Thứ hai, hãy trò chuyện thẳng thắn với con về áp lực của cả hai phía. Trẻ thường nhạy cảm hơn người lớn tưởng, và khi hiểu được sự vất vả của cha mẹ, nhiều bé tự giác hơn trong việc học.
Cuối cùng, đừng ngại tìm kiếm hỗ trợ bên ngoài khi thật sự cần. Có những giai đoạn phụ huynh không đủ sức kèm con được, và việc chọn một trung tâm hay gia sư phù hợp không phải là thất bại, mà là một lựa chọn thông minh để con vẫn được chăm lo đúng cách trong khi cha mẹ vẫn giữ được cuộc sống cá nhân. Bạn cũng có thể tham khảo thêm top 7 trung tâm đào tạo ở Đống Đa nên tham khảo trước khi đăng ký nếu đang tìm nơi phù hợp.
Lời kết
Cân bằng việc học của con với cuộc sống bận rộn chưa bao giờ là chuyện dễ dàng, và chúng tôi tin rằng không có công thức nào dùng được cho mọi gia đình. Điều quan trọng là bố mẹ lắng nghe cả chính mình lẫn con, rồi điều chỉnh dần cách sắp xếp thời gian sao cho cả nhà đều thoải mái nhất có thể. Đội ngũ chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành và chia sẻ thêm kinh nghiệm thực tế, để hành trình nuôi dạy con của bạn nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.

