Kỹ năng học tập và phát triển tư duy không chỉ đo bằng số giờ ngồi vào bàn. Trong quá trình đồng hành cùng học sinh, đội ngũ bên mình nhận ra một điều khá rõ: cách ghi chép trên lớp quyết định kiến thức có đọng lại hay không. Có em chép kín cả quyển vở, nhưng đến lúc ôn thi gần như chẳng nhớ gì. Từ những trường hợp như vậy, chúng tôi thường giới thiệu kỹ thuật ghi chú Cornell như một hướng đi thực tế và dễ áp dụng.
Phương pháp này không cần công cụ đắt tiền. Bạn chỉ cần một tờ giấy, một cây bút và thói quen đặt câu hỏi với chính bài học của mình. Dưới đây, chúng tôi sẽ đi qua vì sao cách ghi chú ảnh hưởng đến trí nhớ, cách kẻ trang vở, cách ôn tập và một vài lưu ý khi áp dụng cho từng môn.
Vì Sao Cách Ghi Chú Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Ghi Nhớ Trong Kỹ Năng Học Tập
Ghi chép thụ động là nguyên nhân phổ biến nhất khiến kiến thức trôi nhanh. Bạn chép lại từng lời thầy cô, từng dòng trên bảng, nhưng hầu như không dừng lại để suy nghĩ. Lúc này, não bộ giống như một chiếc máy ghi âm. Thông tin đi qua mà không được xử lý. Vì vậy rất khó gắn kết với những gì bạn đã biết từ trước.
Ghi chú chủ động thì khác. Bạn tự diễn đạt lại ý bằng lời của mình. Bạn viết một câu hỏi nhỏ bên lề. Hoặc bạn liên hệ bài mới với bài cũ. Những thao tác này buộc não phải làm việc. Khi áp dụng kỹ thuật Cornell, bạn không chỉ có một trang vở gọn gàng. Bạn đang rèn kỹ năng học tập và phát triển tư duy theo cách bền vững hơn nhiều.
Cách Áp Dụng Kỹ Thuật Ghi Chú Cornell
Bước đầu tiên là chia trang giấy thành ba vùng. Bạn kẻ một đường dọc cách mép trái khoảng 6 cm. Sau đó kẻ thêm một đường ngang cách đáy trang khoảng 5 cm. Vùng lớn bên phải dùng để ghi nội dung bài giảng. Cột hẹp bên trái dành cho từ khóa hoặc câu hỏi gợi nhớ. Phần dưới cùng là chỗ viết tóm tắt ngắn sau buổi học.
Khi nghe giảng, hãy viết gọn. Đánh dấu những ý quan trọng bằng ký hiệu riêng, chẳng hạn dấu sao hoặc mũi tên. Đừng cố chép đủ từng chữ, vì lúc đó bạn sẽ bỏ lỡ mạch giảng. Khoảng 15 đến 20 phút sau giờ học, quay lại cột bên trái. Viết câu hỏi tương ứng với mỗi đoạn. Ví dụ, nếu phần chi tiết ghi về quang hợp, câu hỏi có thể là “Lá cây cần những gì để tạo đường?”.
Ôn lại theo kỹ thuật này để nhớ lâu hơn
Ghi chép đúng cấu trúc mới chỉ là một nửa chặng đường. Nửa còn lại nằm ở cách bạn ôn lại. Hãy che cột chi tiết bên phải. Chỉ nhìn vào các từ khóa và câu hỏi bên trái, rồi tự đọc to câu trả lời. Sau đó mở ra kiểm tra lại. Cách gợi nhớ chủ động này củng cố trí nhớ tốt hơn nhiều so với việc đọc lại cả trang vở một lần rồi thôi.
| Phần trang ghi chú | Nội dung cần điền |
|---|---|
| Cột chi tiết | Nội dung bài giảng, diễn đạt bằng cách hiểu riêng của bạn, kèm vài ví dụ tự viết |
| Cột từ khóa | Câu hỏi hoặc từ khóa dùng để tự kiểm tra khi ôn tập |
Áp Dụng Linh Hoạt Cho Từng Môn Học Để Phát Triển Tư Duy
Mỗi môn có đặc thù riêng, nên cách ghi chú cũng cần điều chỉnh. Với toán, lý, hóa, phần chi tiết nên tập trung vào công thức, điều kiện áp dụng và các bước giải mẫu. Cột từ khóa phù hợp nhất là những câu hỏi kiểu “Khi nào thì dùng định luật này?”. Với văn và sử, phần chi tiết nên ghi luận điểm chính kèm dẫn chứng cụ thể. Còn cột bên trái nên là câu hỏi về nhân vật, bối cảnh hoặc ý nghĩa của sự kiện.
Bạn cũng có thể kết hợp phương pháp này với thói quen đọc lướt để nắm ý chính trước khi học sâu. Nếu muốn tìm hiểu thêm, bạn có thể tham khảo kỹ năng đọc lướt, nơi chúng tôi hướng dẫn cách đọc nhanh nhưng vẫn nắm được cấu trúc bài. Đọc lướt trước rồi mới ghi chú theo Cornell giúp bạn biết đâu là ý cần đặt câu hỏi.
Rèn ghi chú Cornell đều đặn còn giúp tư duy tổng hợp và phân tích phát triển dần theo thời gian. Khi phải tự đặt câu hỏi cho từng đoạn, bạn đang tập nhìn bài học từ nhiều góc độ khác nhau. Nhiều phụ huynh cũng hỏi chúng tôi nên bắt đầu từ đâu khi con học cấp 2. Đôi khi, việc chọn một mô hình học phù hợp cũng ảnh hưởng đến cách con ghi chép và suy nghĩ về bài học. Nếu quan tâm đến hướng này, bạn có thể đọc thêm về dấu hiệu nhận biết tư duy phát triển tiềm năng ở trẻ.
Ngoài ra, nếu bạn đang tìm hiểu thêm về các hướng phát triển tư duy, Wikipedia cũng là nơi tra cứu nhanh các khái niệm nền tảng về học tập và nhận thức trước khi đi sâu hơn. Bạn cũng có thể tham khảo thêm các khóa học và tư vấn học tập tại Gia sư Sư phạm để chọn hướng đi phù hợp cho con.
Kiên trì duy trì thói quen ghi chú mỗi ngày
Phương pháp này chỉ phát huy khi được duy trì. Thử vài buổi rồi bỏ dở thì khó thấy thay đổi rõ rệt. Đội ngũ bên mình thường khuyên học sinh và phụ huynh áp dụng liên tục ít nhất ba đến bốn tuần trước khi đánh giá. Trong khoảng thời gian đó, phản xạ tóm ý và đặt câu hỏi sẽ dần trở nên tự nhiên. Kết quả thường thể hiện qua việc con nhớ bài lâu hơn và bớt phải học dồn trước kỳ kiểm tra.
Kết Luận
Ghi chú đúng cách là một phần quan trọng của kỹ năng học tập và phát triển tư duy. Kỹ thuật Cornell không đòi hỏi công cụ đắt tiền, chỉ cần một tờ giấy và sự kiên trì. Nếu bạn bắt đầu áp dụng từ tuần này, chỉ sau vài tuần, khả năng ghi nhớ và hiểu bài của bạn có thể thay đổi rõ rệt.